TỪ NHỮNG NÉT KHẮC TRÊN GỖ ĐẾN MỘT KHÔNG GIAN LỊCH SỬ SỐNG ĐỘNG

Lịch sử thường được lưu giữ trong những trang sách, những hiện vật, những tài liệu cổ hay những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ. Nhưng khi công nghệ ngày càng phát triển, cách con người tiếp cận lịch sử cũng đang thay đổi mạnh mẽ.

Thay vì chỉ đọc và quan sát, ngày nay người xem có thể bước vào không gian lịch sử, tương tác với hình ảnh, cảm nhận âm thanh và trực tiếp trải nghiệm những câu chuyện của quá khứ.

Đó chính là tinh thần nổi bật của Không gian trải nghiệm “Hào khí ngàn năm” tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV, nơi những giá trị lịch sử được kết nối với công nghệ Immersive 3D Mapping để tạo nên một hành trình trải nghiệm trực quan, giàu cảm xúc.

Theo thông tin từ Mộc bản Triều Nguyễn, không gian trải nghiệm được xây dựng nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV, kết hợp ánh sáng, âm thanh và công nghệ Immersive 3D Mapping để đưa tư liệu lưu trữ đến gần công chúng theo một phương thức mới

Đây không đơn thuần là một không gian trưng bày hiện vật. Đó là sự giao thoa giữa di sản – công nghệ – ánh sáng – âm thanh – hình ảnh – cảm xúc, tạo nên một cách kể chuyện lịch sử phù hợp với thế hệ khán giả hiện đại.

MỘC BẢN TRIỀU NGUYỄN – “GỐC RỄ” CỦA HÀNH TRÌNH DI SẢN

Điểm đặc biệt của không gian “Hào khí ngàn năm” nằm ở việc công nghệ hiện đại không thay thế giá trị lịch sử, mà đóng vai trò đánh thức và lan tỏa giá trị của những tư liệu nguyên bản.

Trong đó, Mộc bản Triều Nguyễn là một trong những nguồn tư liệu đặc biệt quý giá được lưu giữ tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV.

Mộc bản là những bản gỗ được khắc chữ để phục vụ việc in ấn các tài liệu, sách sử, tác phẩm văn học và nhiều nội dung quan trọng. Những đường nét được khắc trên từng tấm gỗ không chỉ mang giá trị về mặt tư liệu mà còn phản ánh trình độ kỹ thuật, văn hóa và tư duy của người xưa.

Tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV, hàng chục nghìn mộc bản được bảo quản và lưu giữ cẩn trọng. Hình ảnh những tấm gỗ với các nét chữ Hán – Nôm được sắp xếp trong kho lưu trữ cho thấy một kho tàng tư liệu đặc biệt của lịch sử Việt Nam.

Điều đáng nói là những tư liệu này vốn rất khó tiếp cận theo cách thông thường. Người xem không thể tùy ý cầm, chạm hay quan sát chúng trong thời gian dài như một sản phẩm trưng bày thông thường.

Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ số mở ra một hướng tiếp cận mới.

Từ một nét khắc trên gỗ, câu chuyện được mở rộng thành hình ảnh.
Từ một trang tư liệu, lịch sử được chuyển hóa thành không gian.
Từ những ký ức được lưu giữ, quá khứ được kết nối với công chúng hôm nay.

Đó chính là giá trị nổi bật của việc đưa Immersive 3D Mapping vào không gian di sản.

IMMERSIVE 3D MAPPING – KHI LỊCH SỬ KHÔNG CÒN “ĐỨNG YÊN”

Trong các không gian trưng bày truyền thống, người xem thường đứng trước hiện vật và đọc thông tin giới thiệu. Phương thức này vẫn có giá trị, nhưng với những câu chuyện lịch sử có quy mô lớn, nhiều nhân vật, sự kiện và bối cảnh, công nghệ trình chiếu có thể tạo ra một trải nghiệm trực quan hơn.

Immersive 3D Mapping cho phép hình ảnh được trình chiếu lên các bề mặt của không gian, kết hợp cùng ánh sáng, âm thanh, hiệu ứng chuyển động và nội dung kể chuyện.

Khi được triển khai phù hợp, người xem không chỉ “xem một video”, mà có cảm giác đang ở bên trong câu chuyện.

Đây cũng là điểm tạo nên sức hút của không gian “Hào khí ngàn năm”.

Những dấu mốc lịch sử được chuyển hóa thành một dòng trải nghiệm liên tục. Ánh sáng tạo chiều sâu cho không gian. Hình ảnh chuyển động mở rộng bối cảnh. Âm thanh góp phần tạo cảm xúc. Trong khi đó, tư liệu gốc đóng vai trò nền tảng để câu chuyện vẫn giữ được giá trị lịch sử.

Theo giới thiệu của Trung tâm, không gian trải nghiệm được xây dựng theo hướng kết nối tư liệu – lịch sử – công nghệ – cảm xúc, giúp người xem không chỉ nhìn thấy mà còn cảm nhận chiều sâu của lịch sử thông qua một phương thức trực quan và hiện đại.

“HÀO KHÍ NGÀN NĂM” – BƯỚC VÀO DÒNG CHẢY LỊCH SỬ VIỆT NAM

Tên gọi “Hào khí ngàn năm” gợi lên một hành trình xuyên suốt chiều dài lịch sử dân tộc.

Tại đây, những dấu mốc tiêu biểu được kết nối thành một câu chuyện về ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết và bản lĩnh của người Việt Nam qua nhiều thời kỳ.

Từ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, chiến thắng Bạch Đằng năm 938 do Ngô Quyền lãnh đạo, Chiếu dời đô năm 1010, lời khẳng định chủ quyền trên sông Như Nguyệt, Hội nghị Diên Hồng và hào khí Đông A, đến khởi nghĩa Lam Sơn, Bình Ngô đại cáo và chiến thắng mùa Xuân Kỷ Dậu 1789 của vua Quang Trung – Nguyễn Huệ.

Những sự kiện vốn nằm trong sách giáo khoa nay được chuyển hóa thành một hành trình thị giác và âm thanh.

Người xem có thể cảm nhận không khí của từng thời kỳ thông qua những thay đổi về hình ảnh, màu sắc, chuyển động, âm thanh và nhịp kể chuyện.

Đây là một cách tiếp cận đặc biệt phù hợp với giáo dục lịch sử, bảo tàng, trung tâm lưu trữ, khu di sản và các không gian văn hóa.

Bởi lịch sử khi được kể bằng hình ảnh và trải nghiệm có thể trở nên gần gũi hơn với trẻ em, học sinh, sinh viên và cả những người vốn chưa có nhiều hứng thú với việc tiếp cận lịch sử theo phương thức truyền thống.

GIẢI MÃ HÀNH TRÌNH QUỐC HIỆU VIỆT NAM QUA CÔNG NGHỆ

Một điểm đáng chú ý khác trong không gian trải nghiệm là nội dung về hành trình quốc hiệu Việt Nam.

Tên gọi của một quốc gia không chỉ đơn thuần là một danh xưng. Mỗi quốc hiệu gắn với một giai đoạn lịch sử, một bối cảnh chính trị – xã hội và những thay đổi quan trọng trong hành trình phát triển của đất nước.

Từ Văn Lang, Đại Việt, Việt Nam, đến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mỗi tên gọi là một dấu mốc trong dòng chảy lịch sử.

Đặc biệt, Mộc bản Triều Nguyễn cung cấp những tư liệu quan trọng để kết nối câu chuyện về quốc hiệu với các chứng tích lịch sử. Theo nội dung giới thiệu của Trung tâm, dấu ấn về quốc hiệu “Việt Nam” năm 1804 được ghi lại trong Đại Nam thực lục chính biên đệ nhất kỷ.

Khi những thông tin này được kết hợp với trình chiếu ánh sáng, hình ảnh và không gian Immersive, việc tìm hiểu lịch sử trở nên trực quan hơn rất nhiều.

Thay vì chỉ ghi nhớ một mốc thời gian hay một tên gọi, người xem có cơ hội hình dung toàn bộ hành trình biến chuyển của đất nước trong một dòng thời gian liên tục.

DI SẢN SỐ – CẦU NỐI GIỮA QUÁ KHỨ VÀ TƯƠNG LAI

Công nghệ trong không gian “Hào khí ngàn năm” không chỉ phục vụ mục đích tạo hiệu ứng đẹp mắt.

Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng đưa di sản đến gần hơn với công chúng.

Một hiện vật hàng trăm năm tuổi có thể được bảo quản trong kho, nhưng nếu chỉ được nhìn thấy bởi một nhóm nhỏ người nghiên cứu thì giá trị lan tỏa sẽ bị giới hạn.

Ngược lại, khi tư liệu được số hóa, tái hiện và kể lại bằng công nghệ, phạm vi tiếp cận có thể được mở rộng đáng kể.

Đó chính là tư duy của di sản số.

Di sản được bảo tồn bằng phương pháp chuyên môn, đồng thời được phát huy bằng những phương thức sáng tạo. Công nghệ trở thành công cụ để thế hệ hôm nay hiểu hơn về những giá trị được trao truyền từ thế hệ trước.

Mộc bản Triều Nguyễn vì thế không còn chỉ là những tấm gỗ nằm trong kho lưu trữ.

Thông qua công nghệ, những đường nét khắc trên gỗ có thể trở thành điểm khởi đầu cho một câu chuyện lớn hơn về lịch sử, văn hóa, chủ quyền, dân tộc và con người Việt Nam.

CÔNG NGHỆ KỂ CHUYỆN – XU HƯỚNG MỚI TRONG KHÔNG GIAN VĂN HÓA

Sự xuất hiện của Immersive 3D Mapping trong không gian di sản cũng cho thấy một xu hướng đáng chú ý: công nghệ đang trở thành một phần quan trọng trong cách các bảo tàng, trung tâm lưu trữ và không gian văn hóa kể chuyện.

Thay vì chỉ trưng bày, không gian có thể được thiết kế thành một hành trình.

Thay vì chỉ đọc, người xem có thể quan sát.

Thay vì chỉ quan sát, người xem có thể cảm nhận.

Và thay vì ghi nhớ một cách thụ động, người xem có thể chủ động khám phá.

Đặc biệt với thế hệ trẻ, việc kết hợp 3D Mapping, Projection Mapping, Immersive Experience, âm thanh không gian và nội dung tương tác có thể tạo ra một phương thức tiếp cận lịch sử hấp dẫn hơn.

Đây cũng là hướng đi cho nhiều lĩnh vực khác như:

Không gian bảo tàng và triển lãm.

Trung tâm lưu trữ và di sản.

Khu du lịch văn hóa – lịch sử.

Không gian giáo dục.

Trung tâm trải nghiệm khoa học.

Sự kiện và lễ kỷ niệm.

Không gian thương hiệu.

Khu trưng bày doanh nghiệp.

Các dự án quảng bá văn hóa và du lịch.

Một không gian Immersive được đầu tư tốt không đơn thuần là “chiếu hình ảnh lên tường”, mà cần có ý tưởng nội dung, kịch bản, thiết kế hình ảnh, bố trí thiết bị, ánh sáng, âm thanh và giải pháp trình chiếu đồng bộ.

“GỖ GIỮ LỜI – NGƯỜI GIỮ NƯỚC – THỜI GIAN GIỮ KÝ ỨC”

Có lẽ điều đọng lại sau hành trình “Hào khí ngàn năm” không chỉ là những hiệu ứng trình chiếu hay công nghệ hiện đại.

Đó là cảm giác được kết nối với lịch sử.

Những tấm Mộc bản đã đi qua hàng trăm năm. Những nét chữ được khắc trên gỗ vẫn còn đó. Những câu chuyện về dựng nước, giữ nước và bảo vệ chủ quyền vẫn tiếp tục được kể lại.

Và hôm nay, công nghệ trở thành một phương tiện mới để những câu chuyện ấy tiếp tục được trao truyền.

Gỗ giữ lời.
Người giữ nước.
Thời gian giữ ký ức.
Công nghệ đánh thức ký ức.

Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc của việc kết hợp Mộc bản Triều Nguyễn và công nghệ Immersive 3D Mapping trong không gian trải nghiệm lịch sử.

TRẢI NGHIỆM LỊCH SỬ BẰNG MỘT CÁCH HOÀN TOÀN KHÁC

Nếu một cuốn sách giúp chúng ta đọc lịch sử, một bảo tàng giúp chúng ta nhìn thấy lịch sử, thì một không gian Immersive có thể giúp chúng ta cảm nhận lịch sử bằng nhiều giác quan.

Đó là bước chuyển từ trưng bày tĩnh sang trải nghiệm động, từ việc tiếp nhận thông tin sang cảm nhận câu chuyện.

Và khi công nghệ được sử dụng đúng cách, công nghệ không làm lịch sử mất đi sự trang nghiêm.

Ngược lại, công nghệ có thể trở thành cây cầu đưa những giá trị tưởng như xa xôi đến gần hơn với con người hiện đại.

Đừng chỉ đọc lịch sử qua những trang sách.
Hãy bước vào không gian lịch sử và sống cùng những câu chuyện của dân tộc.

📍 THÔNG TIN KHÔNG GIAN TRẢI NGHIỆM

Không gian trải nghiệm “Hào khí ngàn năm”

Địa điểm: Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV – Số 02 Yết Kiêu, phường Cam Ly, Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

Đây là điểm đến đáng chú ý dành cho những người yêu thích lịch sử, văn hóa, di sản Việt Nam cũng như những ai muốn khám phá sự kết hợp giữa công nghệ trình chiếu hiện đại và giá trị tư liệu truyền thống.

Từ những nét khắc mộc bản hàng trăm năm tuổi đến những hình ảnh chuyển động trong không gian Immersive, “Hào khí ngàn năm” là một minh chứng cho thấy di sản và công nghệ hoàn toàn có thể song hành.

Di sản mang đến chiều sâu của lịch sử. Công nghệ mang đến phương thức kể chuyện mới. Và con người chính là cầu nối để những giá trị ấy tiếp tục được lưu giữ, cảm nhận và trao truyền.

Từ những tấm Mộc bản – lịch sử được lưu giữ.
Từ công nghệ – lịch sử được đánh thức.
Từ hôm nay – ký ức dân tộc tiếp tục được trao truyền cho mai sau.

TVC hân hạnh đồng hành cùng những dự án công nghệ góp phần kết nối di sản, lịch sử và giá trị Việt Nam với cộng đồng bằng những trải nghiệm trực quan, hiện đại và giàu cảm xúc.

Thông tin chính thức về không gian trải nghiệm cũng cho biết đây là một dấu ấn trong hành trình 20 năm của Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV, với định hướng đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với công chúng bằng những phương thức mới.